فیلترهای هپا راندمان بالایی برای ذرات خیلی ریز و میکروارگانیسم ها دارند. فیلتر هپا به عنوان فیلترهای نهایی در سیستم هایی تهویه بیمارستانی و دارویی مانند هواسازهای هاژنیک و هودهای بیولوژیک یا شیمی درمانی استفاده میشوند. واژه هپا از Hiegh Efficiency Particulte Air گرفته شده است. جنس فیلترها از کاغذ فایبرگلس هستند. نوع H13 آن مخصوص بیمارستان بوده و راندمان کلی آنها برای ذرات 0.3 میکرون 99.95 درصد ( 99.97% به صورت لوکال) است. نوع H14 نیز در صنایع حساس دارویی کاربرد دارند که دارای راندمان میکرون 99.95 درصد برای ذرات 0.3 هستند.
افت فشار اولیه آنها 250 پاسکال بوده و افت فشار ثانویه آن ها نیز 500 پاسکال است. این فیلترها به صورت هپای هواسازی یا مرکزی و مینی پلیتد قابل تولید و عرضه هستند.
فیلتر هپا (HEPA Filter) آریا مهار راشا | تولید و تأمین فیلتر هپا H13 و H14
فیلتر هپا (HEPA Filter) یکی از مهمترین تجهیزات فیلتراسیون هوا در سیستمهای تهویه حساس، کلینرومها، بیمارستانها، صنایع دارویی، آزمایشگاهها، صنایع الکترونیک و محیطهایی است که کنترل کیفیت هوا و کاهش ذرات معلق اهمیت بالایی دارد.
شرکت آریا مهار راشا با تخصص در زمینه تهویه صنعتی، سیستمهای کنترل آلودگی و تجهیزات فیلتراسیون هوا، امکان تولید و تأمین فیلترهای هپا H13 و H14 را مطابق نیاز پروژه فراهم کرده است.
در شرکت آریا مهار راشا فیلترهای هپا با امکان ارائه گواهی تست و مستندات فنی محصول شامل کلاس فیلتراسیون، راندمان، افت فشار اولیه، مشخصات ابعادی و ساختار فیلتر، برای پروژههای بیمارستانی، کلینرومهای دارویی، آزمایشگاهی و صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند.
امکان تولید فیلتر هپا در ابعاد استاندارد و سفارشی، با فریمهای مختلف از جمله فریم گالوانیزه، آلومینیومی و فریمهای سفارشی وجود دارد.
فیلتر هپا چیست؟
HEPA مخفف عبارت High Efficiency Particulate Air Filter است. این فیلترها برای حذف ذرات بسیار ریز موجود در هوا طراحی شدهاند و با عبور جریان هوا از میان مدیای متراکم فیلتر، ذرات آلاینده را جذب کرده و در ساختار خود به دام میاندازند.
فیلتر هپا یک فیلتر مکانیکی با راندمان بالا است که با حذف ذرات معلق موجود در جریان هوا، به بهبود کیفیت هوای ورودی به محیط کمک میکند.
کاربردهای اصلی فیلتر هپا عبارتاند از:
– کلینرومها (Clean Room)
– بیمارستانها و اتاقهای عمل
– بخشهای ایزوله
– صنایع دارویی و پزشکی
– صنایع غذایی حساس
– صنایع الکترونیک و تولید قطعات دقیق
– آزمایشگاهها
– هودهای آزمایشگاهی
– هواسازهای هایژنیک
– HEPA Box و سیستمهای فیلتراسیون نهایی هوا
نقش فیلتر هپا در کنترل آلودگی هوا
هوای ورودی به محیطهای حساس میتواند شامل ذرات معلق، گردوغبار و ذرات زیستی (Bioaerosols) باشد.
فیلتر هپا با راندمان بسیار بالا میکروارگانیسمهایی مانند: باکتریها، ویروسها، قارچها و سایر آلایندههای زیستی موجود در هوا را به دام میاندازد.
استفاده صحیح از فیلتر هپا در کنار طراحی مناسب سیستم تهویه، کنترل فشار فضا، نگهداری اصولی و تعویض بهموقع فیلتر، نقش مهمی در بهبود کیفیت هوای ورودی، کاهش بار آلودگی هوا و کمک به کنترل عفونتهای هوابرد دارد.
جنس و ساختار مدیای فیلتر هپا
مدیای فیلتر هپا از الیاف بسیار ریز و متراکم تشکیل شده است که یک شبکه پیچیده برای جذب ذرات ایجاد میکند.
در بسیاری از فیلترهای هپا از الیاف شیشهای میکروسکوپی (Micro Glass Fiber) استفاده میشود. این الیاف با قطر بسیار کم، سطح تماس بالایی ایجاد میکند.
فیلتر هپا با مکانیزمهای مختلف فیلتراسیون شامل:
– گیراندازی مستقیم (Interception)
– برخورد اینرسی (Inertial Impaction)
– انتشار براونی (Brownian Diffusion)
-تاثیر الکترواستاتیک (Electrostatic attraction)
-و گرانش (Gravity) ذرات و میکروارگانیسم ها را جذب میکنند.
بسته به شرایط پروژه و نوع کاربرد، امکان استفاده از مدیاهای سنتتیک پیشرفته نیز وجود دارد.
استاندارد فیلتر هپا
فیلترهای هپا بر اساس استاندارد EN 1822 طبقهبندی و ارزیابی میشوند.
این استاندارد، عملکرد فیلتر را بر اساس راندمان حذف ذرات و میزان نفوذپذیری آنها بررسی میکند. یکی از مهمترین پارامترهای این استاندارد، ارزیابی عملکرد فیلتر در برابر ذرات با بیشترین میزان نفوذپذیری یا: MPPS (Most Penetrating Particle Size) است.
MPPS چیست؟
MPPS به محدودهای از اندازه ذرات گفته میشود که عبور آنها از مدیای فیلتر نسبت به سایر اندازهها دشوارتر کنترل میشود.
این محدوده معمولاً در حدود: ۰.۱ تا ۰.۳ میکرون قرار دارد.
راندمان فیلترهای هپا بر اساس عملکرد آنها در برابر ذرات MPPS سنجیده میشود.
راندمان کل یک فیلتر متاثر از تمامی مکانیزم های جمع آوری ذرات است. راندمانی که از فیلتر گزارش میشود در قطری است که در آن راندمان در کمترین حالت است و ذرات با آن قطر نسبت به بقیه اقطار نفوذ بیشتری دارند لذا ذرات با قطرهای بیشتر و کمتر راندمانی بیش از مقدار MPPS خواهند داشت.
مشخصات فنی فیلتر هپا H13 و H14
مشخصه | H14 | H13 |
استاندارد | EN 1822 | EN 1822 |
راندمان در برابر MPPS | ≥99.995٪ | ≥99.95٪ |
محدوده MPPS | .1 تا 0.3 میکرون | .1 تا 0.3 میکرون |
نوع مدیا | Micro Glass Fiber / مدیاهای پیشرفته سنتتیک | Micro Glass Fiber / مدیاهای پیشرفته سنتتیک |
کاربرد | محیطهای با حساسیت بالاتر | بیمارستان، کلینروم، صنایع حساس |
ساختار | Separator/ Mini Pleat | Separator/ Mini Pleat |
فریم | گالوانیزه، آلومینیوم، سفارشی | گالوانیزه، آلومینیوم، سفارشی |
استانداردهای تطابق
یک فیلتر هپا باید با استانداردهای بینالمللی مطابقت داشته باشد. این استانداردها شامل EN 1822 (استاندارد اروپایی)، ISO 14644 (برای کلینرومها)، DIN 24184 (استاندارد آلمانی) و ASHRAE 52.2 (استاندارد آمریکایی) است.
ساختارهای فیلتر هپا
در شرکت آریا مهار راشا، فیلترهای هپا بر اساس نوع کاربرد، شرایط نصب، دبی هوا و الزامات پروژه در ساختارهای مختلف تولید و تأمین میشوند.
فیلتر هپا هواسازی (Separator Type)/مرکزی
در این نوع فیلتر، مدیای فیلتر به صورت چینخورده قرار گرفته و بین چینهای مدیا از فویلهای جداکننده (Separator) استفاده میشود.
جداکنندهها باعث حفظ فاصله مناسب بین چینهای مدیا شده و مسیر عبور هوا را کنترل میکنند. این ساختار علاوه بر افزایش استحکام فیلتر، امکان استفاده در کاربردهایی با نیاز به دبی هوای مناسب و شرایط کاری سختتر را فراهم میکند. دلیل این کار عمق زیاد فیلترها است. فویل جدا کننده با حالت کرکره ای خود این فاصله را حفظ میکند.
ویژگیهای فیلتر هپا هواسازی:
– استفاده از فویل جداکننده بین چینهای مدیا
– استحکام مکانیکی بالا
– حفظ فاصله یکنواخت بین چینها
– مناسب برای سیستمهای تهویه حساس
– مناسب برای کاربردهای با نیاز به دبی هوای بالاتر
کاربردهای رایج:
– هواسازهای هایژنیک
– سیستمهای تهویه بیمارستانی
– صنایع دارویی
– پروژههای کلینروم
فیلتر هپا Mini Pleat
در فیلترهای Mini Pleat، مدیای فیلتر با تعداد چینهای بیشتر و بدون استفاده از فویل جداکننده طراحی میشود.
افزایش تعداد چینها باعث افزایش سطح مؤثر فیلتراسیون شده و امکان دستیابی به راندمان بالا را در حجم و عمق کمتر فراهم میکند.
ویژگیهای فیلتر Mini Pleat:
– تعداد چین بیشتر در واحد سطح
– سطح مؤثر فیلتراسیون بالا
– عمق کمتر نسبت به برخی مدلهای Separator
– بدون استفاده از فویل جداکننده
– وزن کمتر و نصب آسانتر
– مناسب برای فضاهای با محدودیت عمق نصب
کاربردهای رایج:
– HEPA Box
– دریچه های سقفی
– هودهای آزمایشگاهی
– تجهیزات آزمایشگاهی حساس
– سیستمهای فیلتراسیون نهایی با فضای محدود
– کلین روم های کلاس بالاتر
فیلتر هپا در صنایع الکترونیک و تولیدات حساس
در صنایعی که کنترل ذرات معلق اهمیت زیادی دارد، مانند تولید قطعات الکترونیکی دقیق، نیمههادیها، تجهیزات اپتیکی و فرآیندهای حساس تولیدی، وجود ذرات بسیار کوچک در هوا میتواند بر کیفیت محصول و عملکرد فرآیند تأثیر بگذارد.
در این کاربردها، فیلتر هپا به عنوان یکی از مراحل فیلتراسیون نهایی در سیستمهای کلینروم استفاده میشود و با کاهش ذرات معلق موجود در هوای ورودی، به حفظ سطح پاکی مورد نیاز محیط کمک میکند.
انتخاب کلاس فیلتر (H13 یا H14) بر اساس کلاس پاکی مورد نیاز، طراحی کلینروم و الزامات فرآیند انجام میشود.
افت فشار فیلتر هپا
افت فشار یکی از مهمترین پارامترهای فنی در انتخاب فیلتر هپا است و تأثیر مستقیمی بر عملکرد فن، مصرف انرژی و ظرفیت سیستم تهویه دارد.
افت فشار فیلتر به عوامل مختلفی وابسته است:
– کلاس فیلتر (H13 یا H14)
– نوع ساختار (Separator یا Mini Pleat)
– عمق فیلتر
– نوع و کیفیت مدیا
– سطح مؤثر فیلتراسیون
– دبی هوای عبوری
– میزان آلودگی جذبشده در طول زمان
افت فشار فیلتر باید در یک شرایط عملکردی مشخص و بر اساس دیتاشیت واقعی همان فیلتر بررسی شود.
به عنوان مثال، یک فیلتر هپا در یک سرعت سطحی مشخص دارای افت فشار اولیه مشخصی خواهد بود و تغییر عمق، تعداد چینها، نوع ساختار و مدیا میتواند مقدار افت فشار را تغییر دهد.
زمان تعویض فیلتر هپا
زمان تعویض فیلتر هپا بر اساس مدت زمان ثابت تعیین نمیشود، بلکه بر اساس شرایط واقعی عملکرد سیستم مشخص میشود.
مهمترین معیارهای تعویض عبارتاند از:
– افزایش افت فشار نسبت به مقدار اولیه
– کاهش دبی هوای عبوری
– افزایش بار کاری فن
– کاهش عملکرد سیستم تهویه
– عدم تأیید تست نشتی یا تست ذرات در کاربردهای حساس
در بسیاری از سیستمهای تهویه، افزایش قابل توجه افت فشار نسبت به مقدار اولیه (برای مثال نزدیک شدن به حدود دو برابر مقدار اولیه) به عنوان یک معیار تجربی برای بررسی و برنامهریزی تعویض در نظر گرفته میشود.
مثلا در سرعت فیلتراسیون 12 فوت بر ثانیه ممکن است فیلتر افت فشار اولیه حدود 250 پاسکال داشته باشد. زمانیکه افت فشار به حدود 500 پاسکال برسد زمان تعویض فیلتر فرا رسیده است.
با این حال، مقدار دقیق افت فشار نهایی باید بر اساس طراحی سیستم، مشخصات سازنده فیلتر و شرایط بهرهبرداری تعیین شود.
جدول انتخاب فیلتر هپا بر اساس کاربرد
انتخاب فیلتر هپا باید بر اساس سطح پاکی مورد نیاز، نوع کاربری، طراحی سیستم تهویه و الزامات پروژه انجام شود.
کاربرد | کلاس پیشنهادی | ساختار رایج |
اتاق عمل و فضاهای درمانی حساس | H13 / H14 | Mini Pleat یا Separator |
بخشهای ایزوله بیمارستانی | H13 / H14 | Mini Pleat یا Separator |
کلینروم صنایع دارویی | H13 / H14 | Mini Pleat یا Separator |
صنایع بیوتکنولوژی و آزمایشگاهی | H14 | Mini Pleat یا Separator |
هودهای آزمایشگاهی | H13 / H14 | Mini Pleat |
صنایع غذایی حساس | H13 / H14 | Mini Pleat یا Separator |
صنایع الکترونیک و تولید قطعات دقیق | H13 / H14 | Mini Pleat یا Separator |
هواسازهای هایژنیک بیمارستانی و دارویی | H13 / H14 | Separator Type |
HEPA Box و ترمینالهای فیلتراسیون | H13 / H14 | Mini Pleat |
انتخاب نوع فیلتر H13 یا H14 بستگی به نوع کلاس کلین روم و میزان انتظار از تمیزی محیط دارد. در کلاس های تمیزی بالاتر هپا H14 تمیزی بیشتری ارائه میدهد. همچنین در کلاس های بالاتر، فیلتر هپا انتهایی یا دریچه ای ارجحیت دارد چرا که در انتهایی ترین نقطه خروج هوای سیستم قرار دارد و آلودگی کانال و کل سیستم را میگیرد این فیلتر از نوع Mini Pleat انتخاب میشود.
ابعاد و تولید سفارشی فیلتر هپا
شرکت آریا مهار راشا امکان تولید و تأمین فیلتر هپا در ابعاد استاندارد و سفارشی را دارد.
ابعاد روتین:
– ۶۰ × ۶۰ سانتیمتر با عمقهای ۱۵ و ۳۰ سانتیمتر
– ۶۰ × ۳۰ سانتیمتر با عمقهای ۱۵ و ۳۰ سانتیمتر
– ۳۰ × ۳۰ سانتیمتر با عمقهای ۱۵ و ۳۰ سانتیمتر
همچنین امکان ساخت فیلتر هپا در ابعاد سفارشی، عمقهای مختلف، کلاس H13 و H14، ساختار Mini Pleat یا Separator، فریمهای مختلف مطابق شرایط نصب و مشخصات پروژه وجود دارد.
فریم فیلتر هپا
فیلترهای هپا آریا مهار راشا با انواع فریم قابل تولید هستند:
– فریم گالوانیزه
– فریم آلومینیومی
– فریم سفارشی مطابق نیاز پروژه
انتخاب نوع فریم بر اساس شرایط محیطی، نحوه نصب و الزامات پروژه انجام میشود.
فیلتر هپا ویسل
فیلترهای هپا در قاب و فریم مکعبی ساخته میشوند در برخی کاربردها این فیلترها به شکل Vcell نیز ساخته میشوند این کاربرد باعث افزایش سطح فیلتراسیون میشود. معمولا فریم آن ها از جنس ABS بوده و فیلتر آن به شکل مینی پلیت است.
تولید فیلتر هپا با گواهی تست
آریا مهار راشا علاوه بر تأمین، امکان تولید فیلترهای هپا مطابق نیاز پروژه را دارد و قابلیت ارائه مستندات فنی و گواهی تست محصول را فراهم میکند.
این مستندات شامل:
– کلاس فیلتر
– راندمان فیلتراسیون
– افت فشار اولیه
– مشخصات ابعادی
– نوع ساختار فیلتر
– مشخصات فریم است.
خرید فیلتر هپا از آریا مهار راشا
برای خرید فیلتر هپا H13 و H14، انتخاب مدل مناسب، دریافت مشاوره فنی و سفارش ساخت فیلتر در ابعاد سفارشی، کارشناسان شرکت آریا مهار راشا آماده ارائه خدمات به پروژههای بیمارستانی، کلینروم، دارویی، آزمایشگاهی، الکترونیک و صنعتی هستند.
سوالات متداول
تفاوت اصلی این دو کلاس در راندمان حذف ذرات MPPS است.
فیلتر H13 دارای راندمان حداقل 99.95 درصد و فیلتر H14 دارای راندمان حداقل 99.995 درصد در برابر ذرات MPPS است.
فیلتر هپا با حذف ذرات موجود در جریان هوا، میتواند میکروارگانیسمهایی مانند ویروسها و باکتریها را از جریان هوا جدا کند. این مهم ترین دلیل استفاده از فیلتر هپا در بیمارستان ها و کلین روم های دارویی است چرا که با کاهش غلظت میکروارگانیسم ها میزان عفونت را کاهش میدهد.
این عملکرد در کنار طراحی صحیح سیستم تهویه، به بهبود کیفیت هوای محیط و کنترل آلودگیهای هوابرد کمک میکند.
مدیای بسیاری از فیلترهای هپا از الیاف شیشهای بسیار ریز (Micro Glass Fiber) ساخته میشود. در برخی کاربردها نیز از مدیاهای سنتتیک پیشرفته استفاده میشود.
بله. آریا مهار راشا امکان تولید فیلتر هپا در ابعاد استاندارد و سفارشی، عمقهای مختلف و کلاسهای H13 و H14 را دارد.
خیر. با توجه به نوع مدیای فیلتر هپا در صورت شستشو موجب تخریب ساختار الیاف، کاهش افت فشار و افت بازدهی و رشد قارچ و کپک خواهد شد.
فیلترهای هپا با توجه به جنس خود مقاوم در برابر رطوبت هستند اما رطوبت شدید میتواند در صورت کندانس شدن و تشکیل قطرات آب، شرایط فیلتراسیونی فیلتر هپا را تحت تاثیر قرار بدهد این شرایط میتواند شامل افزایش افت فشار بواسطه کندانس شدن آب در خلل و فرج فیلتر، مسدود سازی بواسطه ترکیب آب و گردوخاک، تغییر ساختار فیلتر و در شرایطی پارگی آن و تحت تاثیر قرار دادن راندمان فیلتراسیون همچنین رشد میکروارگانیسم ها در محل کندانس آب روی فیلتر شود.
بله فیلترهای هپا به واسطه جنس خود مقاومت خوبی در برابر رطوبت دارد و در شهرهای شمالی و جنوبی کشور قابل کاربرد هستند.
در مدل Separator از فویلهای جداکننده بین چینهای مدیا استفاده میشود و برای کاربردهای با نیاز به استحکام بالاتر مناسب است.
در مدل Mini Pleat تعداد چینها بیشتر بوده، عمق کمتر است و بدون فویل جداکننده ساخته میشود؛ به همین دلیل برای فضاهای محدود مانند HEPA Box و هودهای آزمایشگاهی کاربرد دارد.
بله. آریا مهار راشا امکان ارائه گواهی تست و مشخصات فنی شامل راندمان، افت فشار اولیه، کلاس فیلتر و مشخصات ساختاری محصول را فراهم میکند.
آیا فیلتر هپا بوی بد گازهای شیمیایی را هم از بین میبرد؟
خیر. فیلتر هپا فقط مخصوص ذرات معلق است و گاز، بو یا ترکیبات آلی فرار (VOCs) را جذب نمیکند. برای حذف بو و گازهای شیمیایی، دستگاهها باید در کنار فیلتر هپا، فیلتر کربن فعال(Activated Carbon)داشته باشند.